Sema, Mevleviliğin en önemli ritüelidir.
Mevlevilik ise teşekkül ettiği zamandan günümüze Anadolu ve Balkan coğrafyası üzerinde en çok tesiri olan tasavvuf akımıdır.
Bu gerçeği en güzel Yahya Kemal Beyatlı dile getirir:
Ahmet Hamdi Tanpınar bir gün Yahya Kemal Beyatlı’ya sorar:
“Üstad! Biz Viyana’ya nasıl gittik?”
Yahya Kemal Beyatlı cevap verir:
“Mesnevi okuyarak ve pilav yiyerek.”
Yedinci yüzyılda Mekke’de doğup, Medine’de kemale eren (Maide, 5/3) İslam Ümranı dünyanın zirvesine çıktığını 13. Yüzyılda üç merkez şehirden yüksek sesle ilan etti.
Bu şehirler doğuda Semerkant, batıda Kurtuba, ortada, merkezde Konya idi.
İslam Ümranı altı asırlık gelişmesiyle öyle bir kıvama erişmişti ki; her üç şehirde de aklın, vicdanın ve kalbin zirvesi âlimler yetişti.
Konya’da kâmil aklı SiracaddinUrmevi, mutmain kalbi Mevlana Celaleddin Rumi, nurlanmış vicdanı SadreddinKonevi temsil etti.
Endülüs’te İbnTufeyl “Hay bin Yakzan” la İslam ümranının dünyaya önerdiği “ideal Âdem” profilini ortaya koydu.
Batı dünyası,İbnTufeyl’in 12. Yüzyılda ortaya koyduğu “ideal Âdem” profiline kendi birikimlerinden cevap olarak ancak 18. Yüzyılda Daniel De Foe’nin kaleme aldığı “RobinsoneCrouse” isimli çakma ve kopya çok yetersiz bir kitapla karşılık vermeye çalıştı.
Semerkant’tan İmam Maturidi insan-Allah ilişkisine dair en mükemmel çerçeveyi ortaya koydu.
İslam Ümranı’nın zirveye çıktığı dönemde zirve şehirde teşekkül eden Mevlevilik sema ritüelinde dünyaya vereceği bütün mesajı birleştirdi.
Bir eli yukarıya diğer eli aşağıya salarak; insanın Allah’la ilişkisini yorumladı.
7/24 Aşkın varlığı Allah ile çevrimiçi olan insan, halife misyonu gereği Hak’tan aldığını halka, halktan derlediğini Hak’ka iletmelidir.
Yüzünü sadece doğuya, batıya, kuzeye, güneye değil; her tarafa dönmelidir.
Çünkü; “Doğu da, batı da Allah’ındır. Nereye dönerseniz orada Allah’ı bulursunuz. (Yeryüzünün her tarafı mescittir. Allah her yerde vardır.) Şüphesiz Allah’ın varlığı ve bilgisi sonsuzdur.” Bakara, 2/115.
İnsan elini hep açık tutmalı, Allah’ın dünyada tecelli eden Rahman ismi gereği herkesle tokalaşmalı, kucaklaşmalı, kimseye karşı elini yumruk yapmamalıdır.
Sağından, solundan, önünden arkasından, altından üstünden gelen ilahi mesajlara kulağını, gözünü, aklını, kalbini, vicdanını açık tutmalı; kâinata dikkat kesilmelidir:
“Şimdi bak, Allah'ın rahmet eserlerine: Yeryüzünü ölümünden (kuruduktan) sonra nasıl diriltiyor (yeşertiyor)? Şüphe yok ki yeryüzünü kuruduktan sonra dirilten, elbette ölüleri (kabirlerinden) diriltir. O, her şeye kadirdir.” Rum, 30/50.
Tezekkürle elestübezminden bugüne, tefekkürle bugünden kıyamete, ahirete, sırata, mizana, cennete/cehenneme bakabilmeli; taakkulla tezekkür ve tefekkürle elde ettiklerini bağlayarak birleştirmeli ve tedebbürle “an” a dair tedbir almalıdır.
Acelenin şeytandan, teemmülün, sükunetin, sabrın, tadil-i erkanın Rahmandan olduğu bilinciyle dünyayı sakin, ağırbaşlı ve her saniyenin hakkını vererek yaşamalıdır.
Her yaşadığı geceyi Kadir, her muhatap olduğu kişiyi Hızır bilmek ancak yüzünü bütün yönlere çevirebilmek ve aklını/vicdanını/kalbini herkese eşit açabilmekle mümkün.
“Sema” üzerine ciltler dolusu kitaplar yazılabilir dostlar…
Bizimkisi ariflere işaret nev’inden küçük bir çeşni.
Konya’da üç yıldan fazla oturmuş ve hala Mesnevi’yi bitirmemiş bütün kardeşlerime buradan sitem etmek istiyorum.
Konya’lı olarak bir okyanusun üzerinde oturuyorsunuz.
İşin akıl tarafında Urmevi, vicdan tarafında Konevi, kalp tarafında Mevlana var.
Fatih Sultan Mehmet’in sürekli cönkünde/el çantasında yanında taşıdığı dört kitaptan birisi Konevi’nin “Miftah’ulGayb” idi.
Lütfen! Üzerinde oturduğumuz hazinenin değerini bilelim.
Mevlana, Konevi, Urmevi, Şems gibi hazineleri belli gün ve mekânlardan bağımsız analım, anlayalım, okuyalım, hemhal olalım.
Akılsız tavuk gibi darı ambarında acımızdan ölmeyelim.
Ki, sema keyfiyetinde güzel bir hayat yaşayalım ve ölümümüz “düğün gecemiz/şeb’iarus” olsun.
Ölürken biz gülelim, dostlarımız üzüntüden bayılsın. (Mevlana’nın cenaze namazı için imamete geçen Konya’nın vicdanı Konevi üzüntüden bayıldı ve namazı kıldıramadı. Yerine Konya’nın aklı SiraceddinUrmevi geçti ve namazı O kıldırdı.)
“Sema” zenginliğinde bir hayat sizlerin olsun inşallah.
Whatdoes “Sema” tell us?
Sema is themostimportantritual of Mevlevi.
Mevlevi is theSufimovementthat has had themostinfluence on Anatolia andthe Balkan geographyfromthe time it wasformedtothepresentday.
Yahya Kemal Beyatlı expressesthistruthbest:
Ahmet Hamdi Tanpınar onceasked Yahya Kemal Beyatlı:
"Master! How didwegettoVienna?”
Yahya Kemal Beyatlianswers:
“Byreadingthemasnaviandeatingrice.”
TheUmran of Islam, whowasborn in Mecca in theseventhcenturyandattainedperfection in Medina (Maide, 5/3), declaredloudlyfromthreecentralcities in the 13th centurythat he had reachedthe top of theworld.
ThesecitieswereSamarkand in theeast, Cordoba in thewest, and Konya in themiddleandcenter.
Withitssixcenturies of development, theUmran of Islam had reachedsuch a consistencythat; Inallthreecities, scholarsweretrained, thepinnacle of themind, conscienceandheart.
SiracaddinUrmevi, theperfectmind, represented Mevlana Celaleddin Rumi, theheart of contentment, andSadreddinKonevi, theenlightenedconscience.
InAndalusia, IbnTufeylrevealedthe "ideal Adam" profilethattheIslamicUmranofferedtotheworldwith "Hay bin Yakzan".
The Western worldtriedtorespondtothe "ideal Adam" profilethatIbnTufayl put forward in the 12th century, with a veryinadequateandfakebookcalled "RobinsoneCrouse" writtenby Daniel De Foe in the 18th century.
ImamMaturidifromSamarkandpresentedthemostperfectframeworkforthehuman-Godrelationship.
Itcombinedallthemessage it wouldgivetotheworld in the Mevlevi sema ritual, whichwasformed in thesummitcity at the time whentheUmran of Islamwas at itspeak.
Lettingonehandupandtheotherdown; interpretedman'srelationshipwithGod.
A personwho is onlinewithGod, theexistence of love 24/7, mustconveytothepublicwhat he receivesfromGod, andtoGodwhat he has gatheredfromthepeople, in accordancewiththemission of thecaliph.
Face not onlyeast, west, north, south; mustturnalltheway.
Because; “East andwestbelongto Allah. Whereveryouturn, youwillfindGodthere. (Everypart of theearth is a mosque. Allah is everywhere.)There is nodoubtthatAllah'sexistenceandknowledgeareendless.” Baccarat, 2/115.
A personshouldalwayskeep his handsopen, shakehandswitheveryone, hugand not makefistsagainstanyone, in accordancewiththe name of Allah, Rahman, which is manifested in theworld.
He shouldkeep his ears, eyes, mind, heartandconscienceopentothedivinemessagescomingfrom his right, left, in front of him, frombehind, frombelow, fromabove; attentionshould be paidtotheuniverse:
“Nowlook at theworks of Allah'smercy: How does He resurrect (green) theearthafteritsdeath (driesup)? There is nodoubtthat he whoresurrectstheearthafter it driesup, of course, resurrectsthedead (fromtheirgraves). He is omnipotent.” Rum, 30/50.
Theyshould be abletolook at theapocalypse, thehereafter, theline, the mizana, heaven/hellwithcontemplation, fromtodaytothepresent, withcontemplation; He shouldcombineobediencewithwhat he has achievedthroughcontemplationandcontemplation, andshouldtakeprecautionsregardingthe "moment" withcontemplation.
Withtheawarenessthathaste is fromthedevil, reluctance, tranquility, patience, andamendmentsarefromtheMostGracious, theyshouldlivetheworldcalmly, dignifiedlyandgivingeveryseconditsdue.
Knowingeverynight he lives as Kadir andeveryperson he is in contactwith is onlypossiblebyturning his facetoalldirectionsandopening his mind/conscience/heartequallytoeveryone.
Volumes of books can be written on "Sema", myfriends.
Ours is a smallcondimentfromthekind of signforthewise.
I wouldliketoreproachallmybrotherswhohavelived in Konya formorethanthreeyearsandstillhave not finished Mesnevi.
As a Konya native, youaresitting on an ocean.
There is Urmevi on themindside, Konevi on theconscienceside, and Mevlana on theheartside.
One of thefourbooksthat Mehmet the Conqueror alwayscarriedwithhim in his handbagwas "Miftah'ulGayb" byKonevi.
Please! Let'sknowthevalue of thetreasurewearesitting on.
Let'sunderstandthetreasuressuch as Mevlana, Konevi, Urmevi, andShamsindependently of certaindaysandplaces, let'sunderstand, read, let's be together.
Let's not die of pain in the millet barnlike a foolishchicken.
Sothatwe can live a beautiful life in thestyle of theskyandletourdeath be "ourweddingnight/seb'iarus".
Let'slaugh as wedie, letourfriendsfaintwithsadness. (ConsciousKonevi of Konya, whobecame imam forMevlana'sfuneralprayer, faintedfromsadnessandcould not leadtheprayer. Instead of Konya'smind, SiraceddinUrmeviledtheprayer.)
I hopeyouhave a life rich in "Sema".
